Stoffen & kruidenHondKat

Sint-janskruid bij dieren: interacties en fototoxiciteit

Sint-janskruid bij honden en katten: ASPCA-giftig, fototoxiciteit en ernstige geneesmiddeleninteracties via CYP3A4-inductie.

Geen bewijs van werkingHet beschikbare onderzoek laat geen betrouwbaar effect boven placebo zien, of een werkzaam mechanisme ontbreekt. Niet aan te raden als behandeling.

Gepubliceerd: 27 juni 2026Laatst bijgewerkt: 27 juni 2026Volgende review: 27 juni 20272 min lezen

Kort & eerlijk

Sint-janskruid is voor dieren niet bewezen effectief en officieel giftig verklaard door de ASPCA. Het veroorzaakt fototoxiciteit en verlaagt de bloedspiegels van meerdere kritieke geneesmiddelen.

Veiligheidsinschatting: Giftig — niet gebruiken

Veterinaire review nog niet afgerond

Deze pagina wacht op inhoudelijke controle door een geregistreerde dierenarts. Tot die tijd geldt de tekst als voorlichting op basis van de vermelde bronnen — niet als geverifieerd diergeneeskundig oordeel.

🚨 Twijfel of spoed? Wacht niet — bel de dierenarts.

Bel direct een dierenarts bij:

Huidletsels, blaren of roodheid na buiten zijn bij een wit of lichtgekleurd dier dat sint-janskruid heeft ingenomen — kan fototoxische dermatitis zijn
Terugkeer van eerder gecontroleerde klachten (epileptische aanvallen, afstotingsverschijnselen, hartproblemen) bij een dier dat gelijktijdig sint-janskruid en medicatie gebruikt — mogelijke interactie
Agitatie, tremoren, hyperthermie, speekselen of spierverkramping na combinatie met antidepressiva — tekenen van mogelijk serotoninesyndroom
Elke inname door een kat — katten zijn bijzonder gevoelig voor plantaardige toxines en kunnen snel ernstig ziek worden

Acuut of levensbedreigend (benauwd, niet aanspreekbaar, stuipen, opgezette buik): bel direct je dierenarts of de dienstdoende dierenartsenpost.
(Mogelijke) vergiftiging of inname van een giftige stof: bel meteen je dierenarts — wacht niet op symptomen. Neem de verpakking mee.
Geen vervanging: gebruik natuurlijke middelen nooit in plaats van een bewezen, noodzakelijke behandeling.

Wat is sint-janskruid?

Sint-janskruid (Hypericum perforatum) is een kruidachtige plant die van oudsher bij mensen wordt gebruikt als stemomingsverbeteraar, met name bij milde depressie. De twee meest bestudeerde actieve stoffen zijn hypericine en hyperforine. Bij mensen bestaat voor de werking bij lichte depressie enig bewijs, maar dit gegeven is niet overdraagbaar naar dieren: er zijn geen gecontroleerde studies bij honden of katten [2].

Werking bij dieren: geen bewijs

Er zijn geen klinische trials of gecontroleerde veterinaire studies die aantonen dat sint-janskruid bij honden of katten effectief is — voor stemmingsproblemen, angst, of welke andere indicatie. De ASPCA classificeert de plant als giftig voor hond, kat en paard, met hypericine als het toxische principe [1].

Fototoxiciteit: hoe het werkt

Het grootste directe veiligheidsrisico is primaire fototoxiciteit (type I). Hypericine wordt na inname opgenomen in de huid. Zodra de huid wordt blootgesteld aan UV-licht, absorbeert hypericine dat licht en genereert reactieve zuurstofradicalen die celmembranen beschadigen [4].

Dit leidt tot:

ulceratieve en exsudatieve dermatitis
ernstige zonnebrand-achtige huidletsels
bijzonder gevaar voor licht gepigmenteerde of witte dieren — witte honden, lichtgekleurde paarden [4][5]

Bij vee is uitgebreide fototoxiciteit na begrazing van Hypericum-soorten goed gedocumenteerd [5]. Bij katten en honden is het mechanisme identiek.

Geneesmiddeleninteracties: het grootste gevaar

Sint-janskruid is een krachtige inductor van leverenzymen CYP3A4 en CYP2C9, en van het transporteiwit P-glycoproteïne [2][3]. Dit versnelt de afbraak van tientallen geneesmiddelen, waardoor hun bloedspiegels onder het therapeutisch venster dalen.

Bij honden is gedocumenteerd dat herhaald gebruik de maximale bloedconcentratie (C~~max~~) en het totale blootstellingsoppervlak (AUC) van cyclosporine significant verlaagt [3]. Cyclosporine is een essentieel immunosuppressivum bij orgaantransplantaties en auto-immuunziekten. Een verlaagde bloedspiegel kan leiden tot orgaanafstoting of terugkeer van ziekte.

Andere geneesmiddelen waarbij vergelijkbare interacties zijn beschreven [2]:

Geneesmiddel	Gebruik	Risico
Cyclosporine	Immunosuppressie	Verlies van effectiviteit [3]
Digoxine	Hartfalen	Verlies van effectiviteit
Warfarine	Bloedverdunning	Verlies van effectiviteit
Anti-epileptica	Epilepsie	Verhoogde aanvalsfrequentie
Antibiotica / antivirale middelen	Infectie	Subtherapeutische spiegels

Bovendien bestaat bij gelijktijdig gebruik met SSRI's of triptanen risico op het serotoninesyndroom: een levensbedreigende toestand door overactivatie van serotoninereceptoren.

Variabiliteit in producten

Het gehalte aan hypericine en hyperforine verschilt sterk tussen producten — soms een factor tien of meer [2][3]. Dit maakt het vrijwel onmogelijk om het interactierisico of het fototoxiciteitsrisico op basis van een etiket in te schatten.

Conclusie

Er is geen bewijs van werking bij dieren en een goed gedocumenteerd risicoprofiel. Sint-janskruid heeft geen plaats in de veterinaire praktijk zonder uitdrukkelijk advies van een dierenarts. Bij dieren die ook maar één geneesmiddel gebruiken is combinatie met sint-janskruid ten strengste af te raden [1][2][3].

Waarom dit bewijsoordeel?

Er zijn geen gecontroleerde klinische studies bij honden of katten die werkzaamheid van sint-janskruid aantonen voor welke indicatie dan ook. Beschikbaar bewijs beperkt zich tot toxicologische casuïstiek, dierstudies bij vee en farmacologisch onderzoek naar geneesmiddeleninteracties bij mensen [2][5]. De bewijsgraad voor nut is daarmee afwezig; de risico's zijn daarentegen goed gedocumenteerd.

Zo graderen wij bewijs →

Interacties met medicijnen

Cyclosporine: verlaagt bloedspiegels significant via CYP3A4-inductie; risico op verlies van immunosuppressieve werking [2][3]
Digoxine: verlaagde bloedspiegel via P-glycoproteïne-inductie; risico op verlies van hartwerking [2]
Warfarine en andere anticoagulantia: versnelde afbraak; risico op trombose [2]
Anti-epileptica (fenobarbital, levetiracetam e.a.): subtherapeutische spiegels mogelijk; verhoogd aanvalsrisico [2]
SSRI's en triptanen: risico op serotoninesyndroom (levensgevaarlijk) [2]
Antibiotica en antivirale middelen: verlaagde effectiviteit door CYP3A4/P-gp-inductie [2]

Juridische status (NL)

Sint-janskruid is als kruidensupplement vrij verkrijgbaar voor mensen in Nederland. Er zijn geen specifieke veterinaire registraties. De ASPCA-giftigheidsclassificatie voor hond, kat en paard is leidend voor veterinair gebruik.

Bronnen

[1] Toxic and Non-toxic Plants: St. John's Wort — ASPCA. ASPCA Animal Poison Control. Monografie bron ↗
[2] St John's wort (Hypericum perforatum): drug interactions and clinical outcomes. British Journal of Clinical Pharmacology, 2002. Systematische review doi:10.1046/j.1365-2125.2002.01683.x
[3] Herbal Bioenhancers in Veterinary Phytomedicine. Frontiers in Veterinary Science, 2018. Narratieve review doi:10.3389/fvets.2018.00249
[4] Overview of Photosensitization in Animals — Merck Veterinary Manual. Merck Veterinary Manual. Monografie bron ↗
[5] Reassessment of the toxicity of Hypericum perforatum (St John's wort) for cattle. Australian Veterinary Journal, 2004. Narratieve review doi:10.1111/j.1751-0813.2004.tb12165.x

Vragen over deze stof voor jouw dier?

Kom je er niet uit in de informatie, of twijfel je of een middel iets voor jouw dier is? Stuur ons een bericht. We verkopen niets en geven geen behandeladvies, maar denken graag met je mee — bijvoorbeeld bij het vinden van betrouwbare bronnen of het voorbereiden van je vraag aan de dierenarts.

Neem contact opBij twijfel of klachten blijft je dierenarts het eerste aanspreekpunt.