Ozontherapie bij dieren: werkt het?
Ozontherapie bij dieren: wat is het, waarvoor wordt het ingezet en wat zegt het wetenschappelijk bewijs bij honden en paarden?
Kort & eerlijk
Ozontherapie heeft veelbelovende antimicrobiële en ontstekingsremmende eigenschappen, maar bewijs uit gerandomiseerde trials bij honden en paarden ontbreekt grotendeels. Bewijsoordeel: C (zwak).
Veiligheidsinschatting: Let op — voorwaarden en risico’s
Veterinaire review nog niet afgerond
Deze pagina wacht op inhoudelijke controle door een geregistreerde dierenarts. Tot die tijd geldt de tekst als voorlichting op basis van de vermelde bronnen — niet als geverifieerd diergeneeskundig oordeel.
Wat is ozontherapie?
Ozontherapie maakt gebruik van ozon (O₃), een instabiele gasvorm van zuurstof, als therapeutisch middel. In de veterinaire geneeskunde wordt ozon toegepast via meerdere routes: als ozonwater, geozoniseerde olie, ozongas in lichaamsholten of — bij systemische toepassingen — intraveneus via speciaal getrainde artsen. Elke toedieningsvorm heeft een ander werkings- en risicoprofiel.
Waarvoor wordt het ingezet?
Dierenartsen en alternatieve behandelaars zetten ozontherapie in bij uiteenlopende aandoeningen [1][2]:
- Wondzorg — reinigen van geïnfecteerde of slecht helende wonden
- Chronische otitis (oorontstekingen) bij honden
- Periodontale behandeling (tandvlees- en kaakproblemen)
- Intra-articulaire injecties bij gewrichtsaandoeningen, onder meer bij paarden
- Ondersteuning bij (virale) infectieziekten
Wat zegt het bewijs?
Pre-klinische studies tonen aan dat ozon bacteriëen doodt, schimmelgroei remt en virale activiteit verlaagt. Ook anti-inflammatoire en wondgenezende effecten zijn in laboratoriumomstandigheden waargenomen [1]. Een narratieve review uit 2020 en een systematisch review uit 2026 bevestigen dat deze biologische werkingsmechanismen plausibel zijn [1][2].
Het probleem ligt in de vertaling naar de kliniek. Gecontroleerde klinische trials bij honden en paarden zijn schaars. Het overgrote deel van het bewijs komt uit casuïstiek en narratieve reviews met overwegend positieve maar wetenschappelijk onzekere conclusies. Cruciale vragen — welke concentratie, hoe vaak, via welke route, bij welke aandoening — zijn niet systematisch beantwoord [2].
| Aspect | Stand van zaken |
|---|---|
| Antimicrobiële werking (laboratorium) | Aangetoond |
| Klinische werkzaamheid bij honden/paarden | Onvoldoende bewijs (RCT's ontbreken) |
| Gestandaardiseerde protocollen | Ontbreken |
| Veiligheid lokale toepassingen | Relatief gunstig bij juiste uitvoering |
| Veiligheid systemische toepassingen | Risicovol zonder getraind personeel |
Ozontherapie is op dit moment geen wetenschappelijk onderbouwde eerstelijnsbehandeling bij welke aandoening dan ook bij honden of paarden. Het gebruik als monotherapie — los van een integraal veterinair behandelplan — is niet wetenschappelijk verantwoord.
Veiligheid
Lokale toepassingen zoals ozonwater en geozoniseerde olie hebben bij correcte toepassing een gunstiger veiligheidsprofiel dan systemische vormen. Desondanks geldt voor alle toepassingen: uitvoering door of onder supervisie van een bevoegd dierenarts is vereist.
Directe inhalatie van ozongas is voor alle diersoorten acuut gevaarlijk en mag onder geen enkele omstandigheid worden toegepast. Bij te hoge concentraties lokaal kan weefselschade optreden in plaats van genezing.
Conclusie
Ozontherapie heeft biologisch plausibele werkingsmechanismen en wordt in de veterinaire praktijk experimenteel ingezet. Het bewijs voor klinische werkzaamheid bij honden en paarden is echter zwak door gebrek aan gecontroleerde trials en gestandaardiseerde protocollen [1][2]. Overweeg ozontherapie uitsluitend als aanvullende maatregel binnen een veterinair behandelplan, nooit als vervanging van bewezen behandelingen.
Waarom dit bewijsoordeel?
Het beschikbare bewijs bestaat overwegend uit narratieve reviews, pre-klinische studies en casuïstiek. Een systematisch review uit 2026 [2] analyseerde 96 studies en bevestigde biologische werkingsmechanismen, maar constateerde een structureel gebrek aan gestandaardiseerde protocollen en RCT-bewijs specifiek bij honden en paarden. Daarmee is de werkzaamheid in de klinische praktijk niet aangetoond op het niveau dat voor een eerstelijnsbehandeling vereist is.
Interacties met medicijnen
- Combinatie met sterke oxidantia (waterstofperoxide, chloor) verhoogt risico op weefselschade — niet gelijktijdig gebruiken
- Mogelijke interactie met antioxidantensupplementen (vitamine C, E): ozon oxideert deze stoffen, wat effectiviteit van beide kan beïnvloeden — informeer de behandelend dierenarts
Juridische status (NL)
Ozontherapie valt in Nederland onder voorbehouden handelingen wanneer toegepast via injectie of systemische route; uitvoering is uitsluitend toegestaan door of onder verantwoordelijkheid van een geregistreerd dierenarts (Wet Dieren, art. 4.1).
Bronnen
- [1] Ozone therapy in veterinary medicine: A review. Research in Veterinary Science, 2020. Narratieve review doi:10.1016/j.rvsc.2020.03.026
- [2] Evidence and Clinical Applications of Natural Products in Veterinary Medicine: A Systematic Review of Clinoptilolite, Ozone Therapy, Propolis, and Phytotherapy. Veterinary Sciences (MDPI), 2026. Narratieve review doi:10.3390/vetsci13050483