Oorontsteking (otitis externa) bij de hond

Wat is otitis externa?

Otitis externa is een ontsteking van de uitwendige gehoorgang. Bij honden is de aandoening zelden op zichzelf staand: in verreweg de meeste gevallen is een onderliggende oorzaak verantwoordelijk voor het probleem [1][2]. Behandel je alleen het symptoom zonder die onderliggende oorzaak op te sporen, dan keren de klachten terug.

Het PSPP-model: vier lagen

Veterinaire dermatologen gebruiken het PSPP-systeem om oorzaken te ordenen [2]:

Alle lagen moeten worden geadresseerd voor duurzaam herstel. Een gist-infectie behandelen terwijl een voedselallergie onbehandeld blijft, lost het probleem niet structureel op.

Welke honden lopen meer risico?

Uit een grote UK-studie (2021) bleek een jaarprevalentie van 7,3% in de primaire veterinaire zorg [3]. Sommige rassen hebben aanzienlijk hoger risico vergeleken met kruisingen:

• Basset Hound — 5,9× verhoogd risico
• Chinese Shar Pei — 3,4×
• Labradoodle — 2,95×
• Beagle — 2,5×
• Golden Retriever — 2,2×

Dit hogere risico hangt samen met ooranatomie en predispositie voor atopie [3].

Wat werkt bewezen?

Veterinaire topische behandeling is eerste keus. Combinatiepreparaten met een antimicrobieel middel én een corticosteroïd verminderen ontsteking en infectie effectief [2]. Welk middel passend is, hangt af van cytologie van het oorsecretum: gistovermaat vraagt andere middelen dan bacteriële infectie. Zonder cytologie is de keuze een gok.

Bij vermoeden van otitis media (middenoorontsteking) zijn systemische antibiotica na cultuur en gevoeligheidstest noodzakelijk — topische behandeling alleen volstaat dan niet [2].

Thuismiddelen: eerlijk over het bewijs

Voor veelgebruikte thuismiddelen is het bewijs ronduit onvoldoende:

• Azijn (verdund of puur): geen wetenschappelijk bewijs van werkzaamheid bij otitis externa bij de hond; kan geïrriteerde huid verder beschadigen [2].
• Kokosolie: geen klinisch bewijs; kan vocht vasthouden in de gehoorgang en daarmee infectie bevorderen [2].
• Andere 'natuurlijke' oordruppels: niet onderzocht in gecontroleerde dierstudies.

Gebruik voor reiniging uitsluitend veterinair goedgekeurde oorreinigingsvloeistoffen, en alleen als de dierenarts dit heeft aanbevolen. Reinigen bij een (bijna) geperforeerd trommelvlies kan ernstige schade veroorzaken.

Aanvullend ≠ vervangend

Indien een allergie de primaire oorzaak is, kunnen dieetaanpassingen (eliminatiedieet onder veterinaire begeleiding) of behandeling van atopie de frequentie van herhaling verminderen — maar dat is een onderdeel van veterinaire allergologische aanpak, geen alternatief ervoor. Chronische of terugkerende gevallen vereisen altijd aanvullend allergologisch onderzoek [3].