Diergeneesmiddel of supplement? Het verschil

Twee aparte wettelijke categorieën

In Nederland en de EU vallen producten voor dieren uiteen in twee strikt gescheiden wettelijke categorieën: diergeneesmiddelen en supplementen (ook wel voedingssupplementen of voedermiddelen voor dieren). Het verschil heeft grote gevolgen voor wat fabrikanten mogen beweren, hoe een product wordt gecontroleerd en wie het mag toedienen of voorschrijven.

Wat is een diergeneesmiddel?

Een diergeneesmiddel is een stof of combinatie van stoffen die bedoeld is om een ziekte bij dieren te voorkomen, te diagnosticeren of te behandelen [4]. EU-Verordening 2019/6 hanteert twee criteria die samen bepalen of iets een geneesmiddel is:

• Claim-criterium: het product wordt aangeboden als middel om ziekten te behandelen of te voorkomen.
• Farmacologisch criterium: het product heeft een farmacologische, immunologische of metabole werking.

Is aan één van beide criteria voldaan, dan is een product wettelijk gezien een diergeneesmiddel en geldt volledige registratieplicht [4][5]. Fabrikanten moeten dan via het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) of de EMA aantonen dat het middel werkzaam én veilig is, vóórdat het op de markt mag komen.

Wat is een supplement?

Supplementen voor dieren vallen onder voedermiddelenwetgeving, niet onder geneesmiddelenwetgeving. Ze zijn bedoeld als aanvulling op de normale voeding — denk aan vitaminen, mineralen, kruiden of aminozuren — maar mogen geen geneeskundige claims maken.

Het gevolg: fabrikanten van supplementen hoeven voor markttoelating géén werkzaamheid aan te tonen. De overheid controleert op veiligheid en eerlijke etikettering, maar niet op effect [5]. Dit verklaart waarom supplementen doorgaans goedkoper zijn, maar ook waarom de kwaliteit sterk kan variëren. Onderzoek naar kruidensupplementen toont aan dat verontreiniging met zware metalen een reëel kwaliteitsprobleem is — ook bij producten die als 'natuurlijk' worden aangeboden [2][3].

De grijze zone

In de praktijk bestaat een aanzienlijke grijze zone. Een fabrikant die zijn product als supplement wil verkopen, moet medische claims strikt vermijden — ook subtiele formuleringen zoals 'ondersteunt gezonde gewrichten bij ontstekingsgevoeligheid' kunnen al als verkapte geneesmiddelclaim worden gezien [4][5].

Dat leidt soms tot opmerkelijke situaties. Een stof als CBD wordt in veel EU-landen als supplement verkocht, maar de wetenschappelijke onderbouwing ervan is het domein van geneesmiddelenonderzoek [1]. Of een product supplement of geneesmiddel is, hangt in dergelijke gevallen af van de manier waarop het wordt aangeboden — de NVWA kan ingrijpen als de claimgrens wordt overschreden [5].

Vergelijkingstabel

Wat betekent dit voor u als dierenbezitter?

Een supplement is niet per definitie veiliger of effectiever dan een geregistreerd diergeneesmiddel — het is anders gereguleerd. Overweegt u een supplement naast reguliere medicatie, of twijfelt u of een product geschikt is voor uw dier? Bespreek dit altijd met een dierenarts. Behandeladvies op maat is in Nederland wettelijk voorbehouden aan dierenartsen.