CBD voor dieren: mag het in Nederland?

Juridische status in Nederland

CBD (cannabidiol) is een werkzame stof afkomstig uit de hennepplant (Cannabis sativa). In Nederland is de juridische status voor gebruik bij dieren complex en voor veel eigenaren ondoorzichtig. Dit artikel legt de geldende regels uit in mensentaal.

Diergeneesmiddel of diervoedersupplement?

Of een CBD-product als diergeneesmiddel of als diervoedersupplement wordt beoordeeld, hangt af van hoe het product wordt gepresenteerd:

• Met gezondheidsclaim (bijv. "vermindert gewrichtspijn", "ondersteunt bij epilepsie"): het product valt dan onder de definitie van een diergeneesmiddel. Op grond van EU-verordening 2019/6 en de Nederlandse Wet dieren zijn diergeneesmiddelen uitsluitend toegelaten met een handelsvergunning van het CBG-MEB (College ter Beoordeling van Geneesmiddelen). Op dit moment bestaat er in Nederland geen enkel geregistreerd CBD-bevattend diergeneesmiddel.
• Zonder gezondheidsclaim, als voedingssupplement of diervoeder: CBD valt voor mensen onder de EU Novel Food-verordening (2015/2283) als niet-goedgekeurde novel food-ingredient. Voor diervoeding geldt een vergelijkbaar kader onder Verordening (EG) 767/2009. Ook hier ontbreekt een formele EU-goedkeuring voor CBD.

In de praktijk betekent dit dat de meeste CBD-producten die vrij worden verkocht voor huisdieren in Nederland een onduidelijke of juridisch niet-toegestane status hebben.

NVWA-toezicht

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) houdt toezicht op zowel diergeneesmiddelen als diervoeding. De NVWA heeft meerdere keren handhavend opgetreden tegen aanbieders van CBD-producten voor dieren waarbij gezondheidsclaims werden gemaakt. Aanbieders riskeren een last onder dwangsom of een productterugroeping.

De cascade: wat een dierenarts wél mag

Dierenartsen mogen in bepaalde omstandigheden buiten het geregistreerde aanbod treden via de zogeheten cascade (ook wel: de waterval). Dit is een stapsgewijs systeem: wanneer er géén geregistreerd diergeneesmiddel beschikbaar is voor een bepaalde aandoening bij een bepaalde diersoort, mag een dierenarts achtereenvolgens overwegen:

1. een geregistreerd middel voor een andere diersoort toe te passen,
2. een geregistreerd humaan geneesmiddel te gebruiken, of
3. een magistraal bereid middel (op maat samengesteld door een apotheker) voor te schrijven.

Via de cascade kan een dierenarts CBD dus wél inzetten. De dierenarts draagt daarbij zelf de verantwoordelijkheid voor de keuze en de onderbouwing. Het beschikbare klinisch onderzoek is vooralsnog beperkt en inconsistent [1][2][3][4][5], wat de drempel voor toepassing in de praktijk verhoogt.

Bijzondere positie van het paard

Voor paarden gelden extra beperkingen. Paarden worden in de EU als voedseldier beschouwd, tenzij ze via hun UELN-paspoort (IETS-formulier) permanent zijn uitgesloten van de voedselketen. Verordening (EU) 37/2010 regelt welke stoffen bij voedseldieren zijn toegestaan; CBD staat daar niet op. Toepassing bij paarden die niet permanent uit de voedselketen zijn gesloten brengt extra juridische risico's en mogelijke residuproblemen met zich mee.

Overzicht per situatie

Laat u altijd adviseren door een dierenarts voordat u CBD aan uw dier geeft. Alleen een dierenarts kan beoordelen of toepassing veilig en verantwoord is voor uw specifieke dier — rekening houdend met de huidige medicatie, de aandoening en de juridische context.